15.02.2016

UŞAK TARHANASI

Türkler OrtaAsya'dan göç ederken pekçok besini bozulmayacak şekliyle uzun süre nasıl saklayacaklarına çözüm üretmişlerdir. Örneğin mayasız hamurdan yapılan yufka, kurutulduktan sonra uzun süre saklanabilmektedir. Tarhanada buna benziyor. Tarhana için bir Orta Asya besini diyemeyiz. Olsa olsa Orta Asya ile Anadolu'nun karışımı olabilir.

Tarhana, Anadolu'nun çeşitli yerlerinde çeşitli metodlarla yapılmaktadır. Genelde herkes neye alışık ise “en iyi tarhana bizimki" demektedir. Uşak tarhanasının özelliği ise bulunduğu iklimde yetişen ürünlerle ve binlerce yıldır süregelen üretim teknikleri ile öne çıkmaktadır. Nasıl Malatya kayısısı, Malatya'da en lezzetli oluyorsa; aynı kayısıyı bir başka yerde yetiştirdiğimizde Malatya'da yetişenin kalitesinde olmuyorsa; Maraş dondurması, o yörede beslenen keçilerin sütünden yapıldığında lezzetli oluyorsa, Uşak tarhanası için de aynı şeyleri söyleyebiliriz. Şöyleki: Tarhananın ana maddesi domates, soğan, biber, tam yağlı yoğurt, nohut ve undur. Bu maddeler belli oranda karıştırılıp hamur hâline getirildikten sonra 21 gün fermantasyona bırakılır. Daha sonra gölgede kurutulur. Kuru bir ortamda uzun süre besin değerini kaybetmeden saklanabilir.

Pişirilmesi de özel usüllere göre olmalıdır.Lezzeti ve kalitesi Uşak yöresinin iklimi, topraklarındaki mineraller, kullanılan domatesin, biberin, soğanın, nohutun, buğdayın cinsi, kullanılan yoğurdun elde edildiği hayvanların beslendiği bitkilerle ilgilidir.

Uşak'ta tarhana, çorba değil aştır. Halk "tarhanaaşı" der. Çünkü tarhananın besin değeri çok yüksektir. Yenildiğinde yemek yemiş gibi doyurucu ve besleyici olduğundan tokluk hissi verir.

Son yıllarda pekçok girişimci Uşak tarhanasını yöresellikten çıkarıp ulusal düzeye yaymak için uğraşmaktadır. Kahve, simit, çiğköfte, pizza vb. zincirleri gibi Uşak tarhanasınında zinciri olması ülkemiz ve halkımız için yararlı olacaktır.
 




Yazarın Diğer Yazıları